WEETJE – Coronanieuws

WEETJE – Coronanieuws
Weetje – Coronanieuws 

Wat een gesprekstof levert het rondwarende Coronavirus al een aantal weken op. In de gesprekken gaat het over handen wassen, niezen in je elleboog en mogen personen die in een risicoland zijn geweest wel komen werken? Of erger nog zelfs: mogen verkouden mensen uit Brabant wel naar hun werk? Update na update over het aantal gevallen in Nederland én zelfs over de hele wereld zien we voorbijkomen op alle tijdlijnen van de sociale media. Tot voor kort kenden de meeste mensen het woord Corona niet eens. Het mooie is dat er meer valt te weten over Corona buiten het virus om. Ik heb een aantal weetjes voor je op een rijtje gezet. Dus lees de volgende weetjes en zo kun je in het volgende ‘Coronagesprek’ met veel leukere informatie over Corona op de proppen komen.

1) CORONASTRATEN
In Nederland bestaan verschillende Coronastraten of -wegen. Deze straten zijn vernoemd naar Corona als naam voor ‘de atmosfeer rondom de zon’. De straten liggen dan ook over het algemeen in een buurt waar de andere straten vernoemd zijn naar de zon, de sterren en de planeten.

In Nederland hebben we de volgende Coronastraatnamen:
– Coronastraat (Groningen)
– Coronaweg (Leeuwarden)
– Corona (Heerhugowaard)
– Coronastraat (Culemborg)
– Corona (Tuitjenhorn)
– Corona en Coronaplein (Spijkenisse)

Bron: @straatnamen (Twitter)

2) QUARANTAINE
Wat mij intrigeert in deze Coronacrisis is het woord ‘quarantaine’; dat ook wel isolatie wordt genoemd. Dit woord zie ik nu regelmatig voorbij komen. Het is een mooi woord, maar waar komt het vandaan, waarom heet dat zo?

De maatregel quarantaine is in de 17e eeuw ‘uitgevonden’ in Italië. Schepen werden toen na een verre reis 40 dagen geïsoleerd, om eventuele besmettingen te voorkomen. Een quarantaine duurde daarom oorspronkelijk 40 dagen. En het is dus afgeleid van het Italiaanse woord voor veertig: quaranta.

Bron: onzetaal.nl

3) CORONABIER
Voordat ik over het Coronavirus hoorde, kende ik het woord Corona alleen maar van het Mexicaanse biertje Corona met de gele etiketten. Maar hoe zou het in de Corona-hectiek-paniek met het Coronabier zijn?

Het blijkt dat de grootste brouwerij ter wereld AB InBev heeft laten weten dat er de laatste maanden minder Coronabier wordt verkocht. De uitbraak van het virus viel samen met het Chinese Nieuwjaar. De vraag naar Coronabier was in die tijd in China flink minder. En ook in de VS blijkt dat 38% van de bierdrinkers het Coronabier niet uit de schappen pakken. De brouwer houdt over de gehele linie rekening met een daling van het bedrijfsresultaat van ongeveer 10 procent in het eerste kwartaal.

Zo gaat dat dus; het Coronavirus heeft niets met het Mexicaanse Coronabier te maken en toch beïnvloeden zij elkaar. Ik vind dat we massaal in Nederland Coronabier moeten kopen.

4) HOTEL CORONA
Wat leuk om te weten is dat er in Den Haag een hotel is dat Corona heet. Boutique Hotel Corona is zelfs het oudste viersterrenhotel in Den Haag. Het hotel bevindt zich in het centrum op het Buitenhof en is gevestigd in drie 17e-eeuwse panden. Bij de hotelentree zie je dan ook nog drie verschillende gevels.

Van 1783 tot 1818 heette het hotel ‘De Beurs van Amsterdam’. Daarna deden de panden dienst als kantoor, winkel en een bank. Vanaf 1921 werd het weer een hotel en na de Tweede Wereldoorlog gaf de nieuwe directeur het hotel de naam Corona. Zo’n 100 jaar geleden kostte een overnachting slechts drie-en-een-halve gulden (circa 1,50 euro). En nu kost de goedkoopste kamer rond de 90 euro.

Bron: www.corona.nl

5) CORONA ALS ACCENTTEKEN
In mijn speurwerk naar meer Coronanieuws – anders dan over het virus – stuitte ik op een leuk taalweetje. En dat vind ik natuurlijk dubbel zo leuk om hier te laten weten. Het is namelijk zo dat een corona ook een diakritisch teken is. Oké, wat is dat nu weer?

Een diakritisch teken is is een schriftteken dat boven, onder of door een letter gezet wordt ter aanduiding van de uitspraak. Dat zegt je nog niets, maar denk aan de accenttekens die vaak voor Franse woorden worden gebruikt: accent aigu (é), accent grave (è) of het trema (ë). Of denk aan de bekende Duitse umlaut (ü).

Nu zijn er ook tekens die niet in het Nederlands worden gebruikt. Eentje daarvan noemen ze ‘corona’. Deze naam komt uit het Latijn en betekent kroon. Het is een teken in de vorm van een kleine cirkel op de a of de u: å of ů. De a met een corona zie je in de Scandinavische talen en de u met een corona komt alleen in het Technisch voor.

6) EPIDEMIE EN PANDEMIE
Epidemie en pandemie zijn woorden die in de coronacrisis veel voorkomen, maar wat betekenen ze precies en waar komen ze vandaan?

Epidemie
Het woord epidemie is afkomtig uit het Grieks, namelijk epidémios en dat betekent ‘over de (gehele) bevolking’. Het is een verschijnsel dat meestal in ongunstige zin optreedt in een kleiner of groter gebied van mens of dier. Het begrip wordt in het bijzonder gebruikt wanneer een ziekte in een grotere frequentie dan normaal voorkomt. Zoals nu bij het coronavirus.

Pandemie
Een pandemie is een epidemie op wereldwijde schaal oftewel die zich over de continenten verspreidt. Het woord is eveneens afkomstig uit het Grieks: pandemia (παν (pan) betekent geheel, δῆμος (dêmos) betekent mensen/volk).

Bron: wikipedia

TAALTIP – Waar komt ‘zo gek als een deur’ vandaan?

TAALTIP – Waar komt ‘zo gek als een deur’ vandaan?
Taaltip – Waar komt ‘zo gek als een deur’ vandaan?

Soms, heel soms, verklaar je iemand voor gek of zelfs voor knettergek. En dan zeg je tegen die persoon: ‘Jij bent echt zo gek als een deur!’ Toch wel een beetje vreemd, je zegt dat iemand knettergek is en dan heb je het over een deur. Waarom is dat zo, vraag je je af.

Het Genootschap Onze Taal biedt hierin uitkomst. Het woord deur in deze uitdrukking is een oud woord voor ‘nar’ of ‘zot’.  In het Duits noemen ze een dwaas zelfs  ‘der Tor’. Dat lijkt als je uitspreekt best op deur. Het heeft dus niet zo veel te maken met een deur die open en dicht kan. De deur die open en dicht kan, is verwant met het Gotische ‘dauro’.

In het Middelnederlands had ‘deur’ twee betekenissen: deur en dwaas. In de huidige tijd kennen we het woord deur alleen maar als deur en niet meer als dwaas, maar de uitdrukking bestaat dus nog steeds.  Alleen kennen we de betekenis er niet meer van. Nu weet je echter waarom je het zegt als je iemand voor ‘zo gek als een deur’ verklaart!